Het muzikale materiaal dat aan de basis ligt van een (instrumentaal) muziekwerk, meestal in de vorm van een afgerond melodisch-harmonisch idee, met karakteristieke kenmerken die herkenning vergemakkelijken. In die herkenning speelt het Motief een belangrijke rol. Vanf de klassiek-romantische muziek spreekt men van een thema als dit in een complete muzikale “zin” wordt gepresenteerd. Zie ook Soggetto (Josquin/Zarlino).
Thema’s kunnnen nogal verschillen in lengte. Een fuga-thema kan heel kort zijn: Bijv. WTK I.8 (g mineur) of WTK I.4 (cis klein). Hetzelfde geldt voor soggetto’s van bijvoorbeeld ricercares.
Een voorbeeld van een lang(er) thema: Tchaikovsky’s pianoconcert nr. 1.
https://doi-org.access.authkb.kb.nl/10.1093/gmo/9781561592630.article.27789 (KB)
https://doi-org.nlhhg.idm.oclc.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.27789 (Hanze)